
- ‘Vanwege onze zonden werd Hij gebroken. Hij werd gestraft; ons bracht het vrede’ (Jesaja 53:5).
Iemand vertelde eens van een man, die zo kwaad was dat hij in zijn huis alles kort en klein sloeg. Hij rukte zelfs de kranen uit de muur, zodat het water de kamers binnendrong als een zondvloed. Hij had daarmee een half uur lang effectief voor de satan als slaaf gewerkt. Zijn (verdiende) loon was, dat hij dagen lang nodig had om alles weer te repareren. Dat kostte hem ook nog eens een vermogen.
Voor God mensen gekocht

Het is duidelijk dat de duivel perse de zondaar zijn loon wil uitbetalen. Het loon van de zonde ervaart de mens als straf. God erkent het recht van de satan om loon uit te keren aan zijn werknemers. Jezus Christus heeft de mens echter zo lief dat Hij Zichzelf vrijwillig en in gehoorzaamheid aan zijn Vader, overgaf aan satan (Joh.10:17,18). Hij wilde op die manier de straf voor de hele mensheid incasseren.
Opnieuw geboren christenen weten dat de satan de aanstichter van alle kwaad en ellende is. De apostel Paulus schreef daarom dat men een notoire zondaar in de gemeente te Corinthe niet straffen moest of hem moest laten boeten, maar dat men van het kwaad moest distantiëren. Stel dat de man, die met de vrouw van zijn vader leefde, schuld beleed en zich wilde laten bevrijden, dan mocht hij weer in de gemeente komen zonder verder enige straf te ondergaan. Maar omdat hij zich niet bekeerde en zich niet liet bevrijden, moest men met de demonische macht, ook de man uit de gemeente wegdoen. Op deze manier werd hij overgeleverd aan de satan, die hem het volle loon van de zonde zou uitbetalen. Misschien zou deze ellende hem dan nog tot inkeer brengen, zodat zijn ziel gered zou worden. In de onzienlijke wereld wordt dus de straf voltrokken door de ontbindende machten aan wie men overgeleverd is.
Rechtvaardige vergelding
Voor iedere zonde wordt het loon direct uitbetaald door de satan; hij wacht daar geen seconde mee. Gods Zoon heeft dit loon echter vrijwillig op Zich genomen. Aan Hem werd de rekening van het hele menselijke geslacht gepresenteerd. Daarom heeft de duivel geen recht meer om aan de opnieuw geboren mens zijn doodsloon uit te betalen. Jezus heeft het loon van de zonde op zich genomen:
- ‘Omdat die kinderen mensen zijn van vlees en bloed, is de Zoon (het vleesgeworden Woord van God) een mens geworden als zij; om door zijn dood definitief af te rekenen met de heerser over de dood, de duivel. Om zo allen te bevrijden die slaaf waren van hun levenslange angst voor de dood’ (Hebr.2:14,15).
Het offer
De offeraar werd, bij het brengen van zijn offer, ook bepaald bij het loon van de zonde. Hij had immers voor de satan gewerkt, want hij was op een bepaalde tijd een slaaf van de zonde geweest. Hij had zich laten gebruiken door satan. Om het ouderwets te zeggen: hij was in dienst van de ongerechtigheid. De duivel had dus recht om het loon van de zonde, de dood, uit te keren. Gods gerechtigheid bestaat uit de erkenning, dat de goede werken door Hem positief worden beloond. De duivel had dus een claim op een deel van het leven van de offeraar, namelijk zijn ongerechtigheid. Deze man of vrouw stond in de boeken van satan genoteerd als werknemer, die recht had op een duivelse uitkering. De satan staat op zijn recht om iedere werkprestatie die voor hem gedaan wordt, volledig te honoreren. God erkent dit recht, want Hij is rechtvaardig.
Hoe harder de zondaar voor zijn meester heeft gewerkt, hoe meer hij in diens greep raakt. Het negatieve loon van de duivel betekent immers schuld, die de mens betalen moet ten koste van zijn leven, dus van zijn blijdschap, zijn vrede en zijn gerechtigheid. Op het leven van de wetsovertreder liggen de smetten en vlekken van het rijk van de duisternis, de schaduw van de dood. God zei daarom:
- ‘Neem een van je dieren, slacht het en breng het als offer voor je zondeschuld. Met dit leven kun je tijdelijk het loon van de zonde compenseren, want het leven van het dier dat van jou is, wordt uitgestort in de dood en daarmee kun je je eigen natuurlijk leven, waar de duivel nog macht over heeft, vrijmaken’.
God zelf heeft geen plezier in slachtoffers (Jes.1:10-17). Hij heeft nooit gevraagd om brandoffers of zondeoffers voor zichzelf. De heidenen brengen offers aan hun goden om ze te vertederen of te manipuleren. Hun goden willen het kwade over de mens brengen. Zij zijn kwaad op de mens en hun woede moet worden afgewend. Een offer zou dat moeten verhinderen. Het offer, soms zelfs dat van een mens, moet op die manier de wraakgierigheid van de afgod stillen. Zo maakten de Baälspriesters ‘zich naar hun gewoonte insnijdingen met zwaarden en speren, totdat zij dropen van bloed’ (1 Kon.18:28). De goden van de heidenen willen bloed zien, maar God staat altijd klaar om het goede te geven en Hij doet geen kwaad.
Jezus’ vrijwillige offer

Het offer dat de Israëlieten moesten brengen, was niet bedoeld om God te manipuleren. Hun offer was beeld van het grote offer dat de Vader zelf zou brengen, toen zijn Zoon zich vrijwillig overgaf, die zei:
- ‘Hier ben ik, over Mij is in de boekrol geschreven.’
- ‘Uw wil te doen, mijn God, verlang ik, diep in Mij koester Ik uw wet’ (Ps.40:8).
Uiteindelijk is het dus niet de mens die het offer aan satan bracht. Opnieuw geboren christenen hebben geen goden zoals de heidenen aan wie geofferd moet worden, maar God gaf zijn eniggeboren Zoon, die voor hen vrijwillig de dood inging. Als Lam van God verzoende Hij hun schuld.
De verzoening
In zijn herstelplan was God van eeuwigheid al in Christus de wereld met zichzelf verzoenende, door hun hun overtredingen niet toe te rekenen (2 Cor.5:19). Paulus merkt hierbij op dat deze gedachte van herstel en vernieuwing in het hart van God werd geboren: ‘Dit alles is uit God!’ Zo kan gezegd worden: ‘Het Lam van God is geslacht vanaf de grondvesting van de wereld’. De mensheid is door Gods liefde uit de macht van de vijandschap gebracht. Zij is met God verzoend, ook al erkent zij dit niet. Als opnieuw geboren christenen geloven wij in deze verzoening. Wij aanvaarden dat God ons de zonde niet toerekent. De rekening werd immers aan Jezus gepresenteerd, niet door God maar door de satan.
Het woord ‘verzoening’ (katallagè) heeft de betekenis van verwisseling of ruil. Men zou het ook kunnen omschrijven met ‘vervangingswaarde’. Zo kan men een geldsom betalen om iets anders ervoor in de plaats te krijgen. In Romeinen 11:15 noemt Paulus de verwerping van Israël de prijs, die betaald moest worden als vervangingswaarde om de heidenen tot het behoud te brengen. In Romeinen 5:11 is de verwerping van de Zoon de ruil die gedaan werd om ons deel te laten krijgen aan het zoonschap. Israël werd dus verworpen in ruil voor de redding van de volken en de Zoon van God werd verworpen in ruil voor de mensheid. Hier is dus sprake van een plaatsvervanging: ‘Voor ons tot zonde gemaakt.’ Paulus verduidelijkt een en ander in 2 Corinthiërs 5:21, waar hij schrijft:
- ‘God heeft Hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door Hem rechtvaardig voor God konden worden.’
Jezus nam dus van ons het zondaar zijn over en wij ontvangen van Hem de gerechtigheid die Hij bij God had. Hij werd tot zonde gemáákt en wij werden rechtvaardig. Hij droeg de schuld en wij ontvingen de vrijspraak. Aan ons is nu het woord van de verzoening toevertrouwd. Wij hebben als christenen een bediening van de verzoening (2 Cor.5:18,19). Wij presenteren, als wij het evangelie brengen, geen rekening aan de wereld en vertellen geen ‘hel en verdoemenis’, maar wij zijn gezanten door God, uitgezonden om redding te brengen. God zegt tegen de wereld: pleeg geen verzet, laat de verzoening je welgevallen. Het is haast ongelooflijk, dat Jezus die geen zonde gekend heeft, tot zonde voor ons is gemaakt. Zo’n boodschap kan alleen vanuit de kennis van de onzienlijke wereld begrepen worden en alleen voortkomen uit het denken van een God, die de mens alleen met het goede tegemoet komt.
Vergeving van zonde

Bij het avondmaal sprak Jezus over zijn bloed dat vergoten werd tot vergeving van zonden. Nu wordt bij het woordje ‘vergeving’ nooit gedacht aan betaling. Wanneer de Vader de verloren zoon omhelst, vergeeft hij deze nadat hij berouw had van zijn slechte daden, zonder dat er van betaling of van een losprijs bij een van beide partijen sprake is. Een kind krijgt vergeving van schuld door zijn zonden te belijden. Vergeven betekent: voorbijzien, niet meer aan terugdenken. Wanneer in Mattheüs 26:28 bij het laatste avondmaal gewezen wordt op het bloed, dat diende tot vergeving van zonde, gebruikt de Heer een woord dat ook vertaald wordt door ‘vrijmaking’ of ‘verlossing’. Wij vinden dit bijvoorbeeld in Lucas 4:19, waar sprake is van ‘loslating’ van gevangenen. Het bloed van Jezus was het betaalmiddel tot in vrijheid stelling van de gevangenen van de duivel:
- ‘Zonder bloedstorting is er geen vrijmaking van zonde’ (Hebr.9:22 Amplified Bible).
- Colossenzen 1:14 kan dan zo gelezen worden: ‘in wie wij de loskoping hebben, de vrijmaking uit de hand van de zondige demonen.’
Zo gaat het bij de viering van het avondmaal over de vrijkoping uit de macht van satan. Er staat immers van het Lam van God geschreven:
- ‘Want U bent geslacht en met Uw bloed hebt U voor God mensen gekocht uit alle landen en volken, van elke stam en taal’ (Openb.5:9).
Vrijgekocht van de slavernij

God is rechtvaardig en Hij heeft de mens niet zomaar uit de macht van de satan teruggepakt. Hij erkende het recht van de satan om loon uit te betalen aan zijn gevangen slaven. Jezus werd om de zonden overgeleverd aan satans demonen en opgewekt uit de dood tot rechtvaardigheid (Rom.4:25). Jezus zelf zei dat Hij was gekomen om ‘zijn leven te geven als losprijs voor velen’ (Matth.20:28).
De ‘Christelijke Encyclopedie’ merkt bij het trefwoord ‘genoegdoening’ op:
- ‘Of kunnen we zinvol de vraag stellen, aan wie Christus betaald heeft: aan de duivel (zoals de oudste christenheid geloofde) óf aan een god (Augustinus, Anselmus van Canterbury, de gereformeerde theologen en 17 eeuwen lange verzonnen leugens)?
Wij kiezen met ons hart en verstand de kant van de eerste christenen!’
Jezus een slaaf?
Wanneer van de dood van Christus gesproken wordt als van een ‘losprijs’, is dit beeld ontleend aan de slavenhandel. In die satanische wereld is de slavenhouder de duivel en is Jezus Christus de losprijs die betaald moest worden aan de slavendrijver. God is een goede God die geen koopsom vraagt, maar een Zoon had, die Zichzelf vrijwillig overgaf om via Hem alles van zijn Vader te geven!